Τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου είναι τα τεχνητά εξαρτήματα που αντικαθιστούν τις φθαρμένες επιφάνειες της άρθρωσης. Είναι λογικό να θέλετε να γνωρίζετε τι πρόκειται να τοποθετηθεί στο σώμα σας, από ποιο υλικό είναι κατασκευασμένο και πόσα χρόνια μπορεί να διαρκέσει. Με απλά λόγια, το εμφύτευμα δημιουργεί ξανά μια ομαλή επιφάνεια κίνησης, ώστε να μειωθεί ο πόνος και να χρησιμοποιείτε ευκολότερα το χέρι σας, αναφέρει η συντακτική ομάδα του Health Business.
Η επιλογή δεν γίνεται μόνο από έναν κατάλογο μεγεθών ως προς τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου. Ο χειρουργός εξετάζει το οστό, τους τένοντες, τη μορφή της άρθρωσης, την ηλικία και τις καθημερινές σας ανάγκες. Η πρόθεση είναι σημαντικό μέρος της θεραπείας, αλλά το αποτέλεσμα εξαρτάται επίσης από τη σωστή τοποθέτηση και τη δομημένη αποκατάσταση.
Για το γενικό μετεγχειρητικό πλαίσιο, διαβάστε τον οδηγό για το χειρουργείο ώμου και την αποκατάσταση που έπεται στο άρθρο που υπογράφουν οι ορθοπεδικοί χειρουργοί ώμου της Hellenic Shoulder Clinic: Χειρουργείο ώμου αποκατάσταση: Χρήσιμες πληροφορίες.
Τι είναι η αρθροπλαστική ώμου;
Ο ώμος λειτουργεί σαν σφαίρα που κινείται μέσα σε μια ρηχή υποδοχή. Η σφαίρα βρίσκεται στην κορυφή του βραχιονίου, δηλαδή του οστού του άνω άκρου, ενώ η υποδοχή βρίσκεται στην ωμοπλάτη. Όταν ο προστατευτικός χόνδρος καταστραφεί, οι επιφάνειες παύουν να γλιστρούν ομαλά και μπορεί να εμφανιστούν πόνος, τριβή, δυσκαμψία και δυσκολία στις καθημερινές κινήσεις.
Στην αρθροπλαστική, ο χειρουργός αφαιρεί τις φθαρμένες επιφάνειες και τις αντικαθιστά με τεχνητά εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου. Μπορεί να αντικατασταθεί μόνο η κεφαλή του βραχιονίου, αλλά συχνότερα αντικαθίστανται και οι δύο πλευρές της άρθρωσης. Ο κύριος στόχος είναι η ανακούφιση του πόνου και η ευκολότερη εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων.
Ανατομική και ανάστροφη αρθροπλαστική: Τι αλλάζει στο εμφύτευμα;
Στην ανατομική αρθροπλαστική ώμου, η νέα άρθρωση ακολουθεί τη φυσική διάταξη του ώμου. Μια μεταλλική σφαίρα τοποθετείται στην πλευρά του βραχιονίου και μια λεία πλαστική επιφάνεια στην υποδοχή της ωμοπλάτης. Για να λειτουργήσει καλά, χρειάζονται συνήθως τένοντες που μπορούν να συγκρατούν και να κινούν σωστά την άρθρωση.
Στην ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου, οι δύο πλευρές αλλάζουν θέση: η μεταλλική σφαίρα στερεώνεται στην ωμοπλάτη και η πλαστική υποδοχή στο άνω μέρος του βραχιονίου. Αυτή η διάταξη επιτρέπει στον δελτοειδή, τον μεγάλο δηλαδή μυ που καλύπτει εξωτερικά τον ώμο, να αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης όταν οι τένοντες έχουν υποστεί σοβαρή βλάβη. Χρησιμοποιείται επίσης σε επιλεγμένα σύνθετα κατάγματα και σε ορισμένες επανεπεμβάσεις.
Η ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου δεν είναι καλύτερη για όλους επειδή είναι διαφορετική, ούτε η ανατομική είναι σωστή για όλους επειδή μοιάζει περισσότερο στον φυσικό ώμο. Η επιλογή εξαρτάται από τους τένοντες, την ποιότητα του οστού, τη φθορά της υποδοχής και τους στόχους σας.
Από τι υλικό φτιάχνονται τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου;
Τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου αποτελούνται συνήθως από περισσότερα από ένα υλικά, επειδή κάθε τμήμα έχει διαφορετική δουλειά.
- Τιτάνιο: Το τιτάνιο και τα κράματά του χρησιμοποιούνται συχνά σε στελέχη, βάσεις και βίδες. Είναι ανθεκτικά και μπορούν να έχουν πορώδη επιφάνεια. «Πορώδης» σημαίνει ότι υπάρχουν πολύ μικρές κοιλότητες, ώστε το οστό να αναπτυχθεί πάνω στην επιφάνεια και να συμβάλει στη σταθερότητα.
- Κράμα κοβαλτίου-χρωμίου: Είναι ένα ιδιαίτερα σκληρό μέταλλο που χρησιμοποιείται συχνά στις σφαιρικές επιφάνειες, επειδή αντέχει καλά στην τριβή. Πρακτικά, είναι η λεία μεταλλική πλευρά που κινείται απέναντι από το πλαστικό τμήμα.
- Πολυαιθυλένιο: Είναι ειδικό, πολύ ανθεκτικό πλαστικό ιατρικής χρήσης. Δημιουργεί τη λεία υποδοχή πάνω στην οποία κινείται η μεταλλική ή, σε ορισμένα συστήματα, κεραμική σφαίρα. Δεν είναι το κοινό πλαστικό των συσκευασιών.
- Κεραμικό: Κεραμικές κεφαλές υπάρχουν σε ορισμένα συστήματα ανατομικής αρθροπλαστικής, αλλά δεν αποτελούν την καθιερωμένη επιλογή για κάθε ασθενή. Η χρήση τους εξαρτάται από το διαθέσιμο σύστημα και τα χαρακτηριστικά της περίπτωσης.
Ένα σύγχρονο σύστημα μπορεί να συνδυάζει στέλεχος και βίδες από τιτάνιο, μεταλλική σφαίρα από κοβάλτιο-χρώμιο και υποδοχή από πολυαιθυλένιο. Οι ακριβείς συνδυασμοί ως προς τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου διαφέρουν ανά κατασκευαστή και μοντέλο.
Πόσο διαρκούν τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου;
Δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης για τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου που να ισχύει για όλους. Μεγάλη συστηματική ανασκόπηση έδειξε ότι περίπου εννέα στις δέκα αρθροπλαστικές ώμου δε χρειάζονται αντικατάσταση για περισσότερο από δέκα χρόνια. Μελέτες μακράς παρακολούθησης δείχνουν επίσης ότι αρκετά ανατομικά εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου διαρκούν για 15 ή 20 χρόνια και περισσότερο. Για την ανάστροφη αρθροπλαστική, πρόσφατες ανασκοπήσεις αναφέρουν επιβίωση χωρίς νέα επέμβαση περίπου 88% έως 93% στη δεκαετία, με διαφορές ανάλογα με τη διάγνωση και τον πληθυσμό.
«Επιβίωση εμφυτεύματος» σημαίνει ότι δεν χρειάστηκε επέμβαση αντικατάστασης. Δεν σημαίνει ότι κάθε ώμος έχει τέλεια κίνηση ή ότι δεν εμφανίζεται ποτέ ενόχληση. Η διάρκεια επηρεάζεται από την ηλικία κατά την επέμβαση, την ποιότητα του οστού, τη σωστή τοποθέτηση, τις πτώσεις, τις λοιμώξεις και τη συστηματική βαριά φόρτιση.
Πώς το εμφύτευμα επηρεάζει τον πόνο και την ανάρρωση
Ο πόνος των πρώτων ημερών προέρχεται κυρίως από την επέμβαση και από τους ιστούς που χρειάζονται επούλωση, όχι από το γεγονός ότι υπάρχουν εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου στο σώμα. Το είδος του εμφυτεύματος επηρεάζει περισσότερο τις προφυλάξεις, τον τρόπο με τον οποίο κινείται ο ώμος και τον ρυθμό της φυσικοθεραπείας.
Μετά από ανατομική αρθροπλαστική προστατεύεται ιδιαίτερα ο τένοντας στο μπροστινό μέρος του ώμου, ο οποίος συχνά χρειάζεται να αποκολληθεί και να επανασυνδεθεί κατά την επέμβαση. Μετά από ανάστροφη αρθροπλαστική, οι οδηγίες εστιάζουν στην αποφυγή θέσεων που μπορεί να επιβαρύνουν τη νέα διάταξη. Και στις δύο περιπτώσεις, η ένταση της άσκησης αυξάνεται σταδιακά.
Για μια ξεκάθαρη εικόνα της πορείας του πόνου, διαβάστε το άρθρο του Targeted για τον πόνο μετά το χειρουργείο αρθρίτιδας ώμου: Πόσο πονάει τελικά το χειρουργείο αρθρίτιδας ώμου;
Ειδικά εμφυτεύματα για ασθενείς με οστεοπόρωση
Η οστεοπόρωση σημαίνει ότι το οστό έχει μειωμένη αντοχή. Δεν αποκλείει αυτόματα την αρθροπλαστική, αλλά μπορεί να αλλάξει το πλάνο. Ο χειρουργός ίσως επιλέξει στέλεχος που προσφέρει διαφορετική στήριξη, στερέωση με τσιμέντο ή προσαρμοσμένη θέση και μήκος βιδών. Τα συστήματα χωρίς στέλεχος δεν είναι κατάλληλα όταν το οστό στο άνω μέρος του βραχιονίου δεν μπορεί να προσφέρει ασφαλή συγκράτηση.
Στην ανάστροφη αρθροπλαστική χρειάζεται επίσης προσεκτική προστασία από κατάγματα γύρω από το εμφύτευμα ή σε σημεία της ωμοπλάτης που δέχονται νέο φορτίο. Η επιλογή βασίζεται στις ακτινογραφίες, συχνά στην αξονική τομογραφία, στο ιστορικό καταγμάτων και, όπου χρειάζεται, στη μέτρηση οστικής πυκνότητας.
Διαβάστε τον οδηγό του Iatromedia για την αρθροπλαστική ώμου σε ασθενείς οστεοπόρωση για τις εξετάσεις, τους κινδύνους και τις προφυλάξεις πριν και μετά την επέμβαση: Αρθροπλαστική ώμου σε ασθενείς με οστεοπόρωση: Είναι ασφαλές το χειρουργείο;
Τι γίνεται αν αποτύχουν τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου;
Τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου μπορεί να χρειαστούν επανέλεγχο ή αντικατάσταση λόγω χαλάρωσης, φθοράς, λοίμωξης, κατάγματος, αστάθειας ή αλλαγής στη λειτουργία των τενόντων. «Αναθεώρηση» ονομάζεται η νέα επέμβαση κατά την οποία διορθώνεται ή αντικαθίσταται ένα μέρος ή ολόκληρη η προηγούμενη αρθροπλαστική. Είναι συνήθως πιο σύνθετη από την πρώτη επέμβαση, επειδή μπορεί να υπάρχει απώλεια οστού, ουλώδης ιστός ή ανάγκη για ειδικά εξαρτήματα.
Σημάδια που δείχνουν ότι τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου χρειάζονται αξιολόγηση είναι ο νέος ή αυξανόμενος πόνος μετά από περίοδο καλής λειτουργίας, η προοδευτική απώλεια κίνησης, το αίσθημα ότι ο ώμος «φεύγει», η ξαφνική αδυναμία μετά από πτώση, καθώς και ερυθρότητα, έκκριση ή πυρετός. Ένας ήχος χωρίς πόνο δεν αποδεικνύει μόνος του βλάβη, αλλά κάθε επίμονη αλλαγή πρέπει να συζητείται με τον γιατρό.
Όταν εξετάζετε ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός για αρθροπλαστική ώμου, ρωτήστε και για την εμπειρία στις αναθεωρήσεις και στη διαχείριση επιπλοκών. Ενημερωθείτε στη λίστα του Iatromedia για ο καλύτερος χειρουργός ώμου – Top 5. Για αγγλόφωνη ενημέρωση, ο όρος the best shoulder surgeon in Greece μπορεί να αποτελεί αφετηρία, αλλά δεν αντικαθιστά την προσωπική αξιολόγηση.
Ερωτήσεις που πρέπει να κάνετε στον γιατρό σας
Πριν από την επέμβαση, ζητήστε να σας εξηγήσουν:
- Γιατί προτείνεται ανατομική ή ανάστροφη αρθροπλαστική στη δική σας περίπτωση;
- Ποια τμήματα θα αντικατασταθούν και με ποια υλικά;
- Θα χρησιμοποιηθεί στέλεχος και θα στερεωθεί με ή χωρίς τσιμέντο;
- Πώς επηρεάζουν την επιλογή η ηλικία, η οστεοπόρωση και οι δραστηριότητές σας;
- Ποιες κινήσεις ή βάρη θα πρέπει να αποφεύγετε μακροπρόθεσμα;
- Ποιο είναι το σχέδιο αν η ποιότητα του οστού αποδειχθεί διαφορετική από την αναμενόμενη;
Ζητήστε επίσης την κάρτα ή τα στοιχεία ταυτοποίησης της πρόθεσης και ρωτήστε πότε χρειάζονται ακτινογραφικοί έλεγχοι. Τα στοιχεία αυτά είναι χρήσιμα σε μελλοντικές εξετάσεις, σε νέο γιατρό ή πριν από μαγνητική τομογραφία.
Hellenic Shoulder Clinic, μια κλινική με μακρά εξειδίκευση στην αρθροπλαστική ώμου
Αν αναρωτιέστε ποια εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου είναι κατάλληλα για την περίπτωσή σας, η Hellenic Shoulder Clinic του Metropolitan Hospital μπορεί να σας εξηγήσει τις επιλογές πριν πάρετε απόφαση.
Υπό τη διεύθυνση του Δρ. Ιωάννη Φερούση, με επιμελητές χειρουργούς τον Δρ. Χριστόφορο Φερούση και τον Δρ. Δημήτριο Ζακίλα, η κλινική εξειδικεύεται στην αρθρίτιδα ώμου, στην ανάστροφη ολική αρθροπλαστική και στην αντιμετώπιση επιπλοκών από προηγούμενες επεμβάσεις. Την ομάδα στελεχώνουν ορθοπεδικοί χειρουργοί ώμου, αναισθησιολόγος, ιατρός Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, φυσικοθεραπευτής και υποστηρικτικό προσωπικό.
Διαβάστε τη λίστα του Iatromedia που παρουσιάζει ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός για αρθροπλαστική ώμου: Ο Καλύτερος Χειρουργός για Αρθροπλαστική Ώμου – Top 5.
Η επιλογή για το ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός ώμου χρειάζεται να βασίζεται στη συγκεκριμένη διάγνωση, στην εμπειρία με το προτεινόμενο σύστημα και στη δυνατότητα διαχείρισης μιας σύνθετης αναθεώρησης.
Συχνές ερωτήσεις για τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου
Ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός για αρθροπλαστική ώμου;
Η επιλογή του κατάλληλου ειδικού είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα. Οι ορθοπεδικοί χειρουργοί ώμου Δρ. Ιωάννης Φερούσης και Δρ. Χριστόφορος Φερούσης της Hellenic Shoulder Clinic αποτελούν την απάντηση στο ερώτημα για το ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός για αρθροπλαστική ώμου. Με εξειδίκευση αιχμής στη διαχείριση του πόνου και στην αποκατάσταση πολύπλοκων παθήσεων, η κλινική σάς εξασφαλίζει έγκυρη και σφαιρική ενημέρωση σε κάθε στάδιο της θεραπείας σας. Όταν καλείστε να κρίνετε ποιος είναι πραγματικά ο καλύτερος χειρουργός ώμου, τα βασικά σας κριτήρια πρέπει να είναι η αποδεδειγμένη εμπειρία του στην αρθροπλαστική, ο κατανοητός τρόπος που σας παρουσιάζει τη διαδικασία της αποκατάστασης και η συνέπεια στην παρακολούθησή σας μετά την επέμβαση.
Πόσα χρόνια κρατούν τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου;
Περίπου το 90% από τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου δεν χρειάζονται αντικατάσταση μέσα στην πρώτη δεκαετία. Πολλά εμφυτεύματα λειτουργούν 15 ή 20 χρόνια και περισσότερο, αλλά δεν μπορεί να δοθεί προσωπική εγγύηση. Η ηλικία, η διάγνωση, η ποιότητα του οστού, η φόρτιση και οι επιπλοκές επηρεάζουν τη διάρκεια.
Μπορώ να κάνω MRI αν έχω εμφύτευμα ώμου;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η μαγνητική τομογραφία (MRI) μπορεί να γίνει, καθώς τα ορθοπεδικά εμφυτεύματα δεν την αποκλείουν. Πρέπει, όμως, να ενημερώνετε το ακτινολογικό κέντρο και να δίνετε τα στοιχεία του συγκεκριμένου εμφυτεύματος, επειδή ισχύουν όροι ανά μοντέλο και η μεταλλική πρόθεση μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα κοντά στον ώμο. Μην αποφασίζετε μόνοι σας ότι ένα εμφύτευμα είναι συμβατό.
Πώς καταλαβαίνω αν το εμφύτευμά μου έχει πρόβλημα;
Νέος ή αυξανόμενος πόνος, προοδευτική απώλεια κίνησης, αίσθημα αστάθειας, ξαφνική αδυναμία ή συμπτώματα λοίμωξης χρειάζονται αξιολόγηση. Η διάγνωση δεν γίνεται μόνο από τα συμπτώματα. Αντιθέτως, απαιτεί εξέταση και συνήθως ακτινογραφίες.
Διαφέρουν τα εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου ανάλογα με την ηλικία του ασθενούς;
Η ηλικία λαμβάνεται υπόψη όταν επιλέγονται εμφυτεύματα στην αρθροπλαστική ώμου, αλλά δεν αποφασίζει μόνη της. Ο χειρουργός εξετάζει την ποιότητα του οστού, τους τένοντες, το επίπεδο δραστηριότητας, τη μορφή της άρθρωσης και την πιθανότητα μελλοντικής αναθεώρησης. Ακόμη και αν έχετε την ίδια ηλικία με κάποιον άλλο, μπορεί να χρειάζεστε διαφορετική πρόθεση.